Kısa cevap: Kuşburnu, C vitamini bakımından en zengin meyvelerden biridir: USDA verilerine göre 100 g çiğ kuşburnunda 426 mg C vitamini vardır. Bu, yetişkin bir kadının günlük ihtiyacının (75 mg) beş katından fazladır. Ancak C vitamini ısı, ışık ve beklemeyle azalır; çayda ve marmelatta kalan miktar çiğ meyveden çok daha düşüktür. Kuşburnu tozunun diz ve kalça osteoartritinde ağrıyı biraz azalttığını gösteren küçük çalışmalar vardır. Kuşburnu soğuk algınlığını önlemez veya tedavi etmez.
Kuşburnunun Besin Değeri
| 100 g çiğ kuşburnu | Miktar |
|---|---|
| Enerji | 162 kcal |
| C vitamini | 426 mg |
| Lif | 24,1 g |
| Karbonhidrat | 38,2 g |
| Potasyum | 429 mg |
Kaynak: USDA FoodData Central, yabani kuşburnu (FDC 168998). Değerler türe, olgunluğa ve kurutma yöntemine göre değişir.
Kuşburnu lif bakımından da çok zengindir. Ancak meyvenin içindeki tüylü çekirdekler ağızda ve boğazda tahrişe yol açabildiği için kuşburnu genellikle çekirdekleri ayıklanarak, çay, marmelat, pekmez veya toz halinde tüketilir.
Kuşburnu Çayında C Vitamini Kalır mı?
C vitamini suda çözünen ve ısıya duyarlı bir vitamindir. Kurutma, kaynatma ve uzun süre bekletme sırasında miktarı azalır. Bu yüzden bir fincan kuşburnu çayından alınan C vitamini, aynı miktar çiğ meyveden alınacak miktarla kıyaslanamaz. Kayıpları azaltmak için:
- Kuşburnunu kaynayan suda uzun süre kaynatmak yerine, kaynamış suda kapağı kapalı demleyin.
- Demlenen çayı bekletmeden için.
- Kurutulmuş kuşburnunu serin, karanlık ve kuru bir yerde, ağzı kapalı kapta saklayın.
Günlük C vitamini ihtiyacının büyük kısmı zaten taze sebze ve meyvelerle karşılanabilir: biber, maydanoz, brokoli, portakal, mandalina ve kivi iyi kaynaklardır.
Kuşburnu Marmelatı ve Pekmezi
Marmelat ve reçellerde şeker oranı yüksektir. Bu ürünler kuşburnunun aromasını ve bir miktar lifini taşır, ama "sağlıklı" etiketiyle sınırsız tüketilmemelidir. Diyabet veya insülin direnci olanlar için bir tatlı kaşığı gibi küçük porsiyonlar, protein içeren bir kahvaltının parçası olarak daha uygundur. Şeker ilavesiz ürün seçmek ve etiketi okumak önemlidir. Bkz. gizli şeker belirtileri.
Kuşburnu Eklem Ağrısına İyi Gelir mi?
Kuşburnu tozunu osteoartrit hastalarında plaseboyla karşılaştıran üç randomize çalışmanın (287 hasta) meta-analizinde, kuşburnu tozu ağrıyı plaseboya göre azalttı ve tedaviye yanıt verme olasılığı yaklaşık iki kat daha yüksek bulundu. Ancak bu üç çalışmanın hepsi üretici firma tarafından desteklenmişti ve veri sınırlıydı. Yazarlar daha büyük ve bağımsız çalışmalar gerektiğini vurguladı. Bu nedenle kuşburnu tozu, eklem ağrısında tedavinin yerine geçmez.
Soğuk Algınlığı ve Bağışıklık
C vitamini bağışıklık sisteminin normal çalışması için gereklidir. Ancak yeterli C vitamini alan bir kişinin ek olarak kuşburnu tüketmesinin soğuk algınlığını önlediğine dair güçlü bir kanıt yoktur. Kış aylarında bağışıklığı destekleyen asıl düzen; yeterli protein, çeşitli sebze ve meyve, yeterli uyku ve D vitamini düzeyinin takibidir. Ayrıntılar için sonbahar ve kışta bağışıklık için beslenme yazımıza bakabilirsiniz.
Kimler Dikkat Etmeli?
- Diyabet ve insülin direnci olanlar: Marmelat, pekmez ve şekerli kuşburnu ürünlerinde porsiyona dikkat edin.
- Takviye kullananlar: Kuşburnu tozu veya kapsülü kullanacaksanız, özellikle düzenli ilaç kullanıyorsanız hekiminize danışın.
- Hassas mideye sahip olanlar: Çekirdekleri iyi ayıklanmamış kuşburnu ağız ve boğazda tahrişe yol açabilir.
Sık Sorulan Sorular
Kuşburnunda ne kadar C vitamini var?
USDA verilerine göre 100 g çiğ kuşburnunda 426 mg C vitamini vardır. Bu miktar yetişkinlerin günlük ihtiyacının birkaç katıdır. Ancak kurutma, kaynatma ve bekletmeyle C vitamini azalır.
Kuşburnu çayı faydalı mı?
Şekersiz kuşburnu çayı keyifli ve enerjisi düşük bir içecektir. Isıyla C vitamininin bir kısmı kaybolduğu için çaydan alınan miktar çiğ meyveye göre çok daha azdır. Kaynatmak yerine kaynamış suda demlemek kaybı azaltır.
Kuşburnu marmelatı sağlıklı mı?
Marmelatın şeker oranı yüksektir. Küçük porsiyonlarla, protein içeren bir kahvaltının parçası olarak tüketilebilir. Diyabet veya insülin direnci olanlar şeker ilavesiz ürünleri seçmeli ve porsiyona dikkat etmelidir.
Kuşburnu soğuk algınlığına iyi gelir mi?
Kuşburnunun soğuk algınlığını önlediği veya tedavi ettiği gösterilmemiştir. C vitamini bağışıklık için gereklidir, ama yeterli C vitamini alan bir kişide ek kuşburnunun bu yönde etkisi kanıtlanmamıştır.
Kuşburnu eklem ağrısına iyi gelir mi?
Üç küçük çalışmanın meta-analizinde kuşburnu tozu osteoartrit ağrısını plaseboya göre biraz azalttı. Çalışmaların üretici destekli ve sayıca az olması nedeniyle kanıt sınırlıdır; tedavinin yerine geçmez.
Kuşburnu kaç kalori?
USDA verilerine göre 100 g çiğ kuşburnu 162 kcal'dir. Şekersiz demlenen kuşburnu çayının enerjisi ise çok düşüktür; marmelat ve pekmezde eklenen şeker enerjiyi belirgin şekilde artırır.
Kaynaklar
- U.S. Department of Agriculture, FoodData Central. Rose hips, wild (Northern Plains Indians) (FDC ID 168998).
- National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements. Vitamin C: Fact Sheet for Health Professionals.
- Christensen R ve ark. Does the hip powder of Rosa canina (rosehip) reduce pain in osteoarthritis patients? A meta-analysis of randomized controlled trials. Osteoarthritis Cartilage. 2008;16(9):965–972.
Size özel bir program için iletişime geçin
Kış aylarında dengeli, mevsim ürünleriyle zenginleşmiş bir beslenme planı için görüşelim. Yüz yüze görüşmeler Çankaya Güvenevler'deki ofisimizde, online görüşmeler Türkiye'nin her yerinden.
WhatsApp'tan Yazın Randevu Oluştur